9.1.2 Backwaren und Getreideprodukte - pieczywo i produkty zbożowe

Każdy z nas wie jak smakuje i jak przepięknie pachnie zapach świeżego pieczywa. Świeżutki chlebek prosto z rana na śniadanie. Mmm… Dlatego zapraszamy was tym razem na kulinarną przygodę gastronomiczną w temacie produktów zbożowych i pieczywa. 

No cóż, już nic nam nie zostało jak główny temat tej notki, to już zaczynajmy :)

 To już oczywiście wiadomo nie od dziś, że lepiej jest, gdy do śniadanie wybierzemy pieczywo ciemne, bułka graham czy z ziarnami słonecznika lub dyni. 

A co do ryżu to z natury jesteśmy już przyzwyczajeni do kupowania białego, a może tak zmienić go na brązowy? Hmm...

A ty jaki ryż zazwyczaj jadasz? 

Brązowy czy biały? Braun oder weiß?

Odpowiedź zostaw w komentarzu! :)

Und zum Schluss ein Kurzfilm zum Thema

bis bald!

Read More

9.1.5 Süßigkeiten - słodycze

„Gdy widze słodyce to kwice…” otóż tak śpiewali bracia z zespołu „Golec uOrkiestra” nie jest w takim razie trudno się domyślić, że będzie dzisiaj baaardzo słodko, bo w końcu zaczynamy słownictwo związane ze słodyczami, czyli po niemiecku Süßigkeiten.

No po prostu nic, no nic tak nie cieszy oka, ani nie poprawia nam humoru jak kostka czekolady, no ewentualnie cała tabliczka :)  Biała, ciemna, gorzka, orzechowa, mleczna ale zawsze czekolada ♥

Podziel się z nami swoim ulubionym rodzajem i/lub smakiem czekolady w komentarzu!

 

O słodyczach można byłoby wiele mówić, również i po niemiecku! Dlatego przedstawiamy wam kilka głównych łakoci, którymi możemy sobie umilić trochę podniebienie :))

 

Mmm... na takie pyszności i smakołyki to aż ślinka cieknie :P

Należy jednak wziąć umiar w jedzeniu słodyczy! Nie jedzmy ich zbyt często, średnio raz lub dwa razy w tygodniu, w zależności od naszej aktywności ruchowej, wieku, płci i stanu fizjologicznego!

Dla zmiany naszych zwyczajów, tak odpocząć od codzienności, to postaraj się posłodzić herbatę nie cukrem, a miodem. Miód to przecież samo zdrowie! A jeśli już nie potrafisz zmienić swojego nawyku słodzenia, a co gorsze dosładzania, to postaraj się choć troszkę ograniczyć cukier w swojej diecie, np. z dwóch łyżeczek cukru zastąp je jedną łyżeczką :)  W końcu, cukier drogi!

Co najważniejsze, to ZAPAMIĘTAJ !

                Nie jedz za dużo słodyczy, bo nie chcesz wyglądać tak:

  LUB

         Tylko oczywiście tak jak poniżej! ;D

ALBO 

Zawsze jest pora na lody... :)

A jak nie na loda, to na dobre ciacho ♥

Zostaw swój komentarz pod wpisem z odpowiedzią na pytanie:

 Jaki smak lodów lubisz najbardziej ? :)

CIEKAWOSTKA GASTRONOMICZNO-CUKIERNICZA

 Żelowe misie firmy Haribo pochodzą z Niemiec? W 1920 r. cukiernik Hans Riegel zarejestrował firmę. Jej nazwę utworzył od pierwszych liter swojego imienia, nazwiska i rodzinnego miasta: Hans Riegel Bonn. Aktualnie firma Haribo jest niemiecką firmą produkującą słodycze, głównie żelki, z których najbardziej znane to Goldenbären ("Złote Misie").

A ty lubisz misie Haribo? Jaki to twój ulubiony "kolor-smak" ? :)
Zostaw koniecznie odpowiedź w komentarzu pod tym postem!

Read More

Czas przeszły Perfekt

Przyjacielu!

Wyobraź sobie taką sytuację: siedzisz przy stole z samymi Niemcami. Sytuacja dosyć drętwa. Nikt się nie odezwie ani nic. Więc jeden Niemiec pyta (że niby chce rozładować atmosferę): „Co robisz?” A Ty odpowiadasz „Jem zupę.” Na to on, z braku innych pasjonujących tematów do rozmowy pyta, niemal tak samo, a jednak inaczej: „A co robiłeś wczoraj?”

CO TERAZ?! JAK MAM MU POWIEDZIEĆ, ŻE WCZORAJ JADŁEM ZUPĘ???

Nie bój się!

Jeżeli przeczytasz dokładnie tą notkę, nic strasznego Cię nie czeka! Nawet przy stole z samymi Niemcami!

Czas przeszły Perfekt – czyli jak powiedzieć coś, co już się wydarzyło.

Perfekt - zastosowanie

Czas przeszły Perfekt nie jest jedynym czasem przeszłym w języku niemieckim. Oprócz niego jest jeszcze czas Imperfekt, a także czas zaprzeszły Plusquamperfekt. Wyraźne różnice pomiędzy poszczególnymi czasami przedstawia osobny artykuł, który znajdziesz tutaj. Kiedy stosujemy czas przeszły Perfekt?

• Kiedy wyrażamy czynność zakończoną, której skutki sięgają teraźniejszości.
  
  
  
  
  
• W bezpośrednich dialogach, w których mówimy o sobie bądź o innych osobach. Czyli do obgadywania idealny :)
  
  
  
• Ponad to, Perfekt przeważa w południowej części Niemiec.
  
  
  

UWAGA! Wśród uczących się języka niemieckiego utarło się, że czas przeszły Perfekt to czas dokonany, a Imperfekt to niedokonany. Nic bardziej mylnego!!! Jest to zupełnie błędne tłumaczenie na język polski, gdyż oby dwa czasy mogą wyrażać zarówno dokonany jak i niedokonany aspekt czasownika.

Perfekt – co, gdzie i jak w zdaniu.

Czas przeszły Perfekt jest czasem złożonym, tzn składa się z dwóch części: odmienionego czasownika posiłkowego haben lub sein oraz nieodmiennego imiesłowu czasu przeszłego, tzw. Partizip II (lub Partizip Perfekt). W zdaniu oznajmującym czasownik posiłkowy zawsze stoi na drugim miejscu, natomiast Partizip II na końcu zdania.

Przykładowe zdania:

Ich habe gestern Suppe gegessen. (nawet się zrymowało)

Jadłem wczoraj zupę.

Er ist zu seiner Oma gekommen.

On przyjechał do swojej babci.

Am Montag hat Monika groß eingekauft.

Monika zrobiła w poniedziałek duże zakupy.

Skoro już wiemy z czego składa się czas przeszły Perfekt, przejdźmy do konkretów.

Tak po męsku.

Jak tworzymy Partizip II?

Niemieckie czasowniki dzielą się na słabe (regularne) i mocne (nieregularne). Czasowniki słabe, które (na szczęście!) są zdecydowaną większością czasowników niemieckich dały się podporządkować pewnym regułom...

Tworzenie Partizip II czasowników słabych – czas przygotowania – 5 sekund (10 dla opornych :))

składniki:

-czasownik regularny

-umiejętność odmiany czasownika

przygotowanie:

1. Odmieniamy czasownik do trzeciej osoby liczby pojedynczej (ignorujemy zaimek osobowy)
2. Dodajemy przedrostek „ge-”

Przykłady:

machen → macht → gemacht

kaufen → kauft → gekauft

lieben → liebt → geliebt

ALE:

• Czasowniki regularne zakończone na -ieren nie otrzymują przedrostka „ge-”, a jedynie końcówkę -t (tj. w odmianie do trzeciej osoby liczby pojedynczej)

Przykłady:

studieren → studiert

fotografieren → fotografiert

produzieren → produziert

CIEKAWOSTKA Czasowniki zakończone na -ieren są nazywane „czasownikami XXI wieku”, gdyż wiele z nich wyraża czynności typowe dla współczesności, np. telefonieren, fotografieren...

• Czasowniki nierozdzielnie złożone, podobnie jak czasowniki z końcówką -ieren, nie otrzymują przedrostka ge-, a jedynie końcówkę -t

Przykłady:

erklären → erklärt

verlieben → verliebt

• Czasowniki rozdzielnie złożone otrzymują przedrostek -ge między przedrostkiem czasownika a czasownikiem ( patrz przykłady poniżej)

aufmachen → aufgemacht

vorstellen → vorgestellt

Czasowniki mocne..

natomiast się zbuntowały i niestety ich form Partizip II należy nauczyć się na pamięć z tabelki czasowników nieregularnych.

[TABELKACZASOWNIKÓW NIEREGULARNYCH – KLIKNIJ!]

Merk dir! Czasowniki mocne, rozdzielnie złożone, podobnie jak w przypadku czasowników słabych, otrzymują przedrostek ge- pomiędzy przedrostkiem czasownika a czasownikiem: annehmen → angenommen aussprechen → ausgesprochen Przy czasownikach mocnych, nierozdzielnie złożonych, tak jak przy czasownikach słabych, nie występuje przedrostek ge-: begehen → begangen gefallen → gefallen

Podsumowując...

Tworzenie Partizip II? To proste! Ordnung muss sein!

1. Twój czasownik jest...
   a) regularny (idź do pkt 2.)
   b) nieregularny (idź do pkt 3.)
2. Mój czasownik:
   a) ma końcówkę -ieren (idź do pkt 2.1.)
   b) jest rozdzielnie złożony (idź do pkt 2.2.)
   c) jest nierozdzielnie złożony (idź do pkt 2.3.)
   d) żaden z wymienionych (idź do pkt 2.4.)

1. Odmieniasz czasownik do trzeciej osoby liczby pojedynczej. Nie dodajesz przedrostka ge-!
2. Odmieniasz czasownik do trzeciej osoby liczby pojedynczej, a przedrostek ge- wstawiasz pomiędzy przedrostek czasownika, a czasownik.
3. Odmieniasz czasownik do trzeciej osoby liczby pojedynczej. Nie dodajesz przedrostka ge-!
4. Odmieniasz czasownik do trzeciej osoby liczby pojedynczej i dodajesz przedrostek ge-.

3. Mój czasownik jest:
   a) rozdzielnie złożony (idź do punktu 3.1.)
   b) nierozdzielnie złożony (idź do punktu 3.2.)
   c) żaden z wymienionych. (idź do punktu 3.3.)

1. Odczytujesz imiesłów czasu przeszłego z tabeli czasowników nieregularnych, a przedrostek ge- wstawiasz pomiędzy przedrostek czasownika a czasownik.
2. Odczytujesz imiesłów czasu przeszłego z tabeli czasowników nieregularnych. Nie dodajesz przedrostka ge-.
3. Odczytujesz imiesłów czasu przeszłego z tabeli czasowników nieregularnych.

Skoro już wiemy jak utworzyć Partizip II, zajmijmy się jeszcze jedną kwestią...

Sein czy haben?

Oto jest pytanie...

Sein używamy gdy:

• mamy do czynienia z czasownikami, wyrażającymi ruch bądź kierunek z punktu A do punktu B, czyli na przykład: gehen, kommen, fliegen, springen, schwimmen, itp.
  
  
  
• z czasownikami wyrażającymi zmianę stanu, a konkretnie wyrażającymi proces przejścia ze stanu A do stanu B, np.:

einschlafen ale nie schlafen

(zasypiać)                 (spać)

sich setzen ale nie sitzen

(siadać)        (siedzieć)

Wyjątek – stehen – stać Ich bin vor dem Kino gestanden. Stałem przed kinem.

• przy czasownikach werden, bleiben, sein

A teraz najprostsze zdanie w tej notce...

W pozostałych przypadkach używamy haben =)

TIPP Nie popadajmy w skrajność interpretacyjną, tj. „Mam czasownik „kaufen”. Jak ja robię zakupy to chodzę, więc użyjmy sein”. To błąd. Moi drodzy, nie można sobie skrajać gramatyki niemieckiej na własne potrzeby. Czasownik musi bezpośrednio, a nie pośrednio wyrażać ruch, czy zmianę stanu, tak jak czasownik gehen, który bezpośrednio wiąże się z ruchem i nie da się inaczej!

Merk dir! Niektóre czasowniki tworzą Perfekt zarówno z haben jak i sein, w zależności od tego, czy są to czasowniki przechodnie (wtedy używamy haben), czy nieprzechodnie wyrażające ruch (wówczas stosujemy sein). Zobacz na przykłady poniżej: - Karl ist nach Hause gefahren. Karl pojechał do domu. - Karl hat się nach Hause gefahren Karl zawiózł ją do domu.

Perfekt z czasownikami modalnymi

• Jeżeli czasownik modalny występuje samodzielnie (bez bezokolicznika innego czasownika), wówczas czasownik modalny występuje, tak jak przy pozostałych czasownikach, w formie Partizip II.
  Ich habe das nicht gekonnt.
  Nie potrafiłam tego.

• Jeżeli czasownik modalny występuje z innym czasownikiem, wówczas oby dwa czasowniki są bezokolicznikami.
  
  Ich habe nie Arzt weden wollen.
  Nigdy nie chciałem zostać lekarzem.
  
  Er hat nicht weinen können.
  On nie potrafił płakać.

Merk dir! Czasowniki modalne zawsze tworzą czas Perfekt z haben.

Przykłady zdań w czasie przeszłym Perfekt

Das Mittagessen hat mir sehr gut geschmeckt.

Obiad smakował mi bardzo dobrze.

Klaudia hat heute nicht so gut ausgesehen.

Klaudia wyglądąła dzisiaj niezbyt dobrze.

Am Montag sind wir zu unserer Oma gekommen.

W poniedziałek przyjechaliśmy do naszej babci.

Bist du um 10 Uhr in der Schule gewesen?

Byłaś o dziesiątej w szkole?

Wann bist du geboren?

Kiedy się urodziłeś?

Oliver hat gestern zum Arzt gelaufen mussen.

Oliver musiał wczoraj biec do lekarza.

Meine Großmutter ist gestorben.

Moja babcia umarła.

Ich habe mein Keller aufgeräumt.

Posprzątałem swoją piwnicę.

Ufff...

Pomyślałeś sobie zapewne: „I co, ja mam się uczyć tylu reguł tylko po to, żeby móc powiedzieć jakiemuś Niemcowi, że jadłem wczoraj zupę?!”

Tak naprawdę dzięki znajomości czasu przeszłego Perfekt możesz znacznie więcej!

→ powiedzieć wile innych faktów ze swojego życia. A jeśli nic ciekawego nie przeżyłeś, to z cudzego.

→ Łatwiej się nauczysz innych zagadnień, tj: czas zaprzeszły Plusquamperfekt, strona bierna (Passiv) czy tryb przypuszczający (Konjunktiv)

→ Zrozumiesz lepiej Niemca, Austriaka czy Szwajcara!

Warto? Warto!

Pocieszę Cię... To już KONIEC naszych zmagań z Perfektem :).

Możesz powiedzieć z czystym sumieniem...

JADŁEM WCZORAJ ZUPĘ!!!

Jakby tego było mało... Powiesz to na poziomie perfekt ;).

Smutno Ci z powodu rozstania z czasem przeszłym Perfekt? :(

Nie smutaj!

Możesz zrobić jeszcze ćwiczenia, SKOMENTOWAĆ ten artykuł i odwiedzić naszą stronę na Facebooku!

A potem ucz się dalej i wzrastaj i stawaj się perfek(t)cyjny.

Grüße und Küsse!

Bis gleich!

Read More

Perfekt, Imperfekt a Plusquamperfekt - różnice

Hallo! :)

Ucząc się języka niemieckiego z pewnością nie raz zastanawiałeś się: „Po co są aż trzy czasy przeszłe?! Nie może być jeden?”. No cóż, ja niestety nie mogę powiedzieć, dlaczego są trzy, zamiast jednego (nie wymagajcie ode mnie zbyt wiele, takie kompetencje należą do Siły Wyższej).

Mogę natomiast wskazać różnice między poszczególnymi czasami i zrobię to specjalnie dla Ciebie, abyś mógł/mogła wiedzieć kiedy użyć danego czasu przeszłego. Bez owijania w bawełnę – poniższa tabelka Ci wszystko wyśpiewa :).

Perfekt	Imperfekt	Plusquamperfekt
Jest czasem złożonym (składa się z odpowiednio odmienionego czasownika posiłkowego haben lub sein oraz z nieodmiennego imiesłowu czasu przeszłego Partizip II).	Jest czasem prostym (składa się tylko z jednej części – odpowiednio odmienionego czasownika w czasie przeszłym Imperfekt).	Jest czasem zaprzeszłym, składa się z dwóch elemenów – odmienionego czasownika haben lub sein w czasie przeszłym Imperfekt oraz z imiesłowu czasu przeszłego Partizip II.
Jest używany dla wyrażenia czynności zakończonej, której skutki sięgają teraźniejszości.	Jest używany dla wyrażenia czynności zakończonej bądź niezakończonej, która nie wiąże się z teraźniejszością.	Nie jest czasem samodzielnym – występuje tylko w wypadkach, kiedy mówi się o czynnościach, które nie nastąpiły równocześnie – wcześniejszą czynność wyrażamy w czasie Plusquamperfekt, a późniejszą – w czasie Imperfekt. Jest używany często w zdaniach okolicznikowych czasu, w których jedna czynność była wykonana wcześniej niż druga, np. ze spójnikiem nachdem, als.
Jest używany w dialogach i rozmowach bezpośrednich, w których mówi się o innych osobach, jak i również o sobie.	Jest używany głównie w opowiadaniach, opisach, relacjach.
Jest używany głównie na południu Niemiec.	Jest używany głównie na północy Niemiec (zamiennie z czasem Perfekt)
NIE JEST TO CZAS PRZESZŁY DOKONANY!	NIE JEST TO CZAS PRZESZŁY NIEDOKONANY!

Verstehst du das, oder?

Myślę, że są to dosyć ważne kwestie, które pozwolą się nam podczas nauki języka niemieckiego lepiej zrozumieć, o co w tym wszystkim chodzi. Nie jest to trudne, a może się przydać, dla zaspokojenia wątpliwości, ciekawości, a także pozwoli nam lepiej używać czasów przeszłych.

Więcej o czasach przeszłych dowiesz się czytając dział GRAMATYKA.

Jakieś uwagi? Opinie? Zażalenia? A może wręcz przeciwnie? DODAJ SWÓJ KOMENTARZ! Zapraszam także na naszą stronę na Facebooku :)

Pozdrawiam serdecznie wszystkich dużych i tych mniejszych miłośników niemieckiego :)!

Read More

9.1.1 Obst und Gemüse - Owoce i warzywa

Praca nad słownictwem rozpoczęta! Cóż tak nie poprawia nam humoru jak małe podjadanie, dlatego właśnie zaczynamy od słownictwa związanego z jedzeniem, gastronomią, żywieniem. Być może nie każdy musi być kucharzem (der Koch), aby jak najlepiej znać niemieckie nazwy produktów spożywczych. :)

Kapitel 9

ESSEN - JEDZENIE

Lebensmittel - Artykuły spożywcze

Thema 9.1.1 - Obst und Gemüse

A tak na zakończenie taka króciutka piosenka o owocach - Der Obst-Song  :))

Was ist dein Lieblingsobst und/oder Lieblingsgemüse?  

Zostaw koniecznie swoją odpowiedź w komentarzu pod tym postem!   ;D








Oczywiście oprócz owoców zdrowe (gesund - zdrowy) są także warzywa, czyli nasze Gemüse!

Przy omawianiu produktów spożywczych, takich jak warzywa i owoce, nie można pominąć, że są one dla nas bogatym źródłem witamin i składników mineralnych. To nie jedyna ich zaleta, ponieważ jest ich naprawdę bardzo dużo, lecz także wspomnijmy, że są to produkty o niskiej wartości energetycznej, po prostu o małej zawartości kilokalorii [kcal]. Są zdrowe i należy je jeść 4-5 razy w ciągu dnia, powinny być podawane do każdego naszego posiłku.

CIEKAWOSTKA GASTRONOMICZNA

Taką małą ciekawostką gastronomiczną, pochodzącą ze świata niemieckojęzycznego są dania zwane Eintopf, czyli tzw. danie z jednego garnka, to rodzaj gęstej i pożywnej zupy, często z dodatkiem mięsa (das Fleisch) lub kiełbasy (die Wurst). Jest to bardzo popularne danie stołówkowe w Niemczech, ponieważ stanowi tani i do tego pełnowartościowy posiłek.

Również takim popularnym daniem jest Auflaus, czyli zapiekanka, to w ostatnim czasie coraz bardziej lubiana potrawa w Niemczech. W zasadzie można ją zrobić ze wszystkiego, często z tego, co jest pod ręką. Podstawą jest zazwyczaj makaron (die Nudel), ryż (der Reis) lub ziemniaki (die Kartoffeln). Układa się je warstwami w żaroodpornym naczyniu razem z jarzynami, mięsem, rybą (der Fisch), śmietaną (die Sahne) lub innymi składnikami, posypuje się startym serem, po czym zapieka w piekarniku.

Read More